Ervaringsverhaal Germaine – Mee naar Bangladesh met Operatie Glimlach

Tekst: Germaine van Hecke – Foto’s: Germaine van Hecke & André Verhage

In 2012 ging Germaine van Hecke (bestuurslid van Schisis Nederland), als ervaringsdeskundige met een schisis, mee op een missie van Operatie Glimlach naar Bangladesh. Daar ondersteunde ze patiënten en keek mee met de operaties van het medische team. De extreme armoede en het leed dat ze zag, versterkten haar gevoel van zelfacceptatie en dankbaarheid. Het was een onvergetelijke ervaring, die haar kijk op de wereld voorgoed veranderde.

Germaine: “In 2012 kwam ik toevallig in contact met ‘Operatie Glimlach’. Dit is een onderdeel van Dokters van de Wereld. Operatie Glimlach organiseert operaties van schisis in derdewereldlanden, zoals Bangladesh. Plastisch chirurgen uit onder andere Nederland reizen met een operatieteam af om kinderen en volwassenen te opereren. Deze missies doen zij belangeloos en worden gefinancierd uit eigen zak. Ter plaatse leiden zij lokale artsen op zodat zij de ingrepen uiteindelijk zelf kunnen doen. Het probleem is echter dat de lokale artsen met deze operaties niets verdienen, de mensen kunnen het niet betalen. Privéklinieken in grote steden kunnen de artsen wel een loon aanbieden, hierdoor vertrekken de artsen vaak daarheen. “

Maar meegaan met zo’n missie had ik zelf nooit bedacht.
In een vlaag van enthousiasme zei ik ‘ja’!

Waarom ben je meegegaan op missie van Operatie Glimlach?

“Het contact wat ik had met de mensen van Operatie Glimlach kwam op het juiste moment. Er stond een missie gepland om naar Munshiganj te gaan, een stad in het midden van Bangladesh. En toen kwam vanuit hen de vraag: “Wil jij met ons mee”? Een cameraploeg ging mee om daar de missie te filmen en om mij te volgen. De beelden zou ik van commentaar voorzien.

Nu wil het feit dat ik zelf ook een schisis heb. Dat was mijn drijfveer om überhaupt contact op te nemen met Operatie Glimlach. Maar meegaan met zo’n missie had ik zelf nooit bedacht. In een vlaag van enthousiasme zei ik ‘ja’! Maar toen het idee een beetje ging zakken, kwam daarna het besef dat ik met mijn schisis (lees: mijn kwetsbaarheid) in vol ornaat voor een camera moest gaan staan en dan ook nog eens mijn stem moest laten horen! Ik sta niet graag in het middelpunt van belangstelling. Dit was een hele grote drempel voor mij. Maar als rasechte Rotterdammer, onder het motto van ‘sterker door strijd’, ben ik natuurlijk meegegaan. Mijn man mocht ook mee en daar was ik heel dankbaar voor. Ik heb zijn steun daar heel hard nodig gehad en ook zijn zakdoeken. “

Hoe heb je het ervaren in Bangladesh?

“Ik vind het geen fijn land, de armoede is er verschrikkelijk groot. Het leven is een constante strijd om te overleven. Wat een ellende hebben we gezien. Wat was het er vuil en vies. Het ziekenhuis waar het team ging opereren was niets meer dan een oud en vervallen gebouw met grote zalen gevuld met verroeste metalen ledikanten. Geen matrassen, geen beddengoed, honden en katten liepen in en uit en aan vliegen geen gebrek. De operatielakens werden ’s avonds met de hand gewassen in de wc (zo’n wc waar je in moet staan en dan moet hangen) en daarna te drogen gehangen in de operatiekamer. “

Hebben jullie veel mensen kunnen helpen?

“In de weken voorafgaand aan een operatiesessie van Operatie Glimlach wordt dat in een wijde omgeving van het ziekenhuis bekend gemaakt. Lokale kranten besteden er aandacht aan en voor de mensen die niet kunnen lezen rijdt er een tuktuk met een speaker door de dorpen. Dit werd georganiseerd door de lokale bank in de regio. Het bereik hiervan is overweldigend.

Op de eerste dag van onze aanwezigheid stonden er zeker honderd mensen voor het hek van het ziekenhuis. Niet alleen baby’s en kleine kinderen maar ook volwassenen. Wat mij erg is bijgebleven is een vrouw van tegen de 50 die al haar leven lang rondloopt met een onbehandelde volledige schisis! Dat kun je bij ons in Nederland toch niet voorstellen? Maar wanneer je in een derdewereldland wordt geboren met een zichtbare handicap, zoals schisis, dan word je niet geaccepteerd in de omgeving, in de maatschappij, je bent outcast. Je wordt door je ouders verborgen gehouden. Je wordt verstoten. Ik vond het verschrikkelijk dat niet iedereen geholpen kon worden. Dit kwam doordat we er maar een korte tijd waren.

Het operatieteam werkt bijna dag en nacht en probeert in korte tijd zoveel mogelijk mensen te helpen. De patiënten die na de operatie op de zaal kwamen te liggen waren afhankelijk van familie. Zij zorgden voor een matras, dekens en voor eten. Het ziekenhuis faciliteert alleen het bed. Maar dus ook geen pijnstilling, dat is voor ons ondenkbaar in de westerse wereld. Denk eens aan die oudere vrouw bij wie de lip en de kaak wordt gesloten en dan krijg je geen pijnstillers. “

Hoe kijk je terug op deze ervaring?

“Mijn hoofdtaak was daar om bezig te zijn met de film voor Operatie Glimlach, dit afgewisseld met beelden uit de operatiekamer en de patiënten voor- en na de operatie.

Verder probeerde ik steun te geven aan de patiënten, omdat ik als ervaringsdeskundige, zo ontzettend goed weet wat de impact van een operatie met je doet. En de dankbaarheid die ik terugkreeg was aandoenlijk.

De moraal van dit hele verhaal is voor mij tweeledig. Het is voor mij, ondanks alle ellende die we hebben gezien, de allergrootste zet tot zelfacceptatie geweest. Hiernaast ben ik ongelofelijk dankbaar dat ik met mijn schisis ben geboren in Nederland. “

De reis van Germaine is op beeld vastgelegd. Bekijk de video hieronder.